Denge Sistemi Mucizesi: Statosit

Bu yazımızda kabuklu onbacaklılar adlı canlılarda bulunan ilginç bir teknolojik harikayı göreceğiz. Canlının vücudunda yaratılmış statosit olarak adlandırılan alıcı, canlının uzaydaki konumunu ve hareketini tespit ediyor. 1 Bu sayede canlı vücudunu denge halinde tutabiliyor. Öncelikle böyle bir cihaz üretebilmek için yerçekimi, elektronik ve mekanik gibi çeşitli bilim dallarının bilgisi gerekmektedir. Bu bilimlerden habersiz kabuklu onbacaklıların üzerinde bu tip sistemleri yaratarak, Allah sanatının sınırsızlığını göstermektedir.

Statositlerin böceğin kafasındaki yerini gösteren resimler. Statositler antennule adlı bölgede bulunur. İçlerinde statolit adlı katı parçacıklar taşırlar. Böcek kafasını yatay düzleme göre eğerse bu katı parçacıklar eğimli tarafa doğru düşerler. Düştükleri bölgede bulunan kılları bükerler ve elektrik sinyali üretilmesine sebep olurlar. Bu elektrik sinyalleri yorumlanarak hangi yöne doğru vücudun eğildiği anlaşılmış olur.

Böceğin vücudunun dengesini sağlayabilmesi için, vücudunda çok özel sistemler yaratılmıştır. Bunun için her şeyden önce böceğin kendini gözlemlemesi gerekir. İşte bu gözlem işini, kabuklu onbacaklılar statosit adlı özel alıcılarla yapmaktadırlar.
 

Bütün canlılar gibi kabuklu onbacaklılarda da uzaydaki konumlarını ve hareketlerini sürekli gözlemlemeliler. Resimde ok işareti ile gösterilen Antennule adlı bölgenin içinde bulunan statosit adlı cihazlar bunun için yaratılmıştır. Bu sayede canlı kendisinden haberdar olur. Statositler canlıların kademe kademe gelişerek var olduğunu iddia eden evrim teorisini temelden çürütmektedir. Çünkü statosit olmadan canlı yaşayamaz. Canlı olmadan da statositin anlamı yoktur. Demek ikisi de aynı anda var olmalıdır.

Soldaki resim canlının kafa bölümünden kesit. Yatay olarak yuvarlağımsı yapı ok işareti ile gösterilen statosist adlı böceğin dengesini sağlamaya yarayan cihaza aittir. Sağdaki resim, statosistlere üstten bakıldığında görülen şekildir. Görüldüğü üzere merkezde tanecikler vardır. Bu tanecikler statolit olarak adlandırılan katı parçacıklardır. Bu kum taneleri gibi parçaların etrafını bir başka yaratılış harikası olan mekanik etkiye duyarlı setae adlı özel alıcılar çevrelemiştir. Statolitler yani katı tanecikler, vücudun hareketinde ve konumunun değiştiği sırada bu alıcıları bükerler. Alıcılar da bükülmedeki enerjiyi elektrik enerjisine çevirirler.

Statositler çemberimsi dairede setae adlı özel alıcılar ve içeride statolit adlı parçacıklardan oluşurlar. Vücudun uzaydaki konumuna ve hareketine göre statolitler hareket ederler ve setaeları uyarırlar. Buradan gelen bilgiler elektrik sinyaline çevrilir. Bu sinyaller de vücutta değerlendirilir. Buna karşılık vücudu dengeye kavuşturacak vücut hareketleri yapılır. 2

İnşaatlarda su terazileri zeminin eğikliğini ölçmekte kullanılır. Statositler de bir nevi su terazilerine benzerler, eğim ne tarafa ise orada bulunan setaeler (alıcılar) uyarılırlar. Böylece canlı vücudunun ne tarafa eğimli olduğunu anlamış olur.

Yakın zamanda yapılan bazı araştırmalara göre de statositlerin ayrıca duyma özelliği olduğu da tespit edildi. 3

Görüldüğü gibi statositler son derece önemli vazifelerle yaratılmış birer harikadır. Katı tanecikleri bir düzlem üzerine yerleştirerek eğildiğinde alıcıları uyarması tekniği son derece zekidir. Bu zekayı tesadüfler nasıl göstersin? Yokluğunda canlının hayatını imkansız hale getiren bu teknik cihaz önemli bir yaratılış delilidir. Allah’ın sayısız sanatından bir örnektir.

Statosit organının elektron mikroskopları ile çekilen resimleri 4

Kaynak:
1) Cohen, M. J. 1955. The function of receptors in the statocyst of the
lobster Homarus americanus. J. Physiol. 130: 9–34.
2) Luke Finley and David Macmillan, The Structure and Growth of the Statocyst in the Australian Crayfish Cherax destructor, Biol. Bull. 199: 251–256. (December 2000)
3) J. M. Lovell, R. M. Moate, L. Christiansen and M. M. Findlay, The relationship between body size and evoked potentials from the statocysts of the prawn Palaemon serratus, The Journal of Experimental Biology 209, 2480-2485
4) J.M. Lovell, M.M. Findlay, R.M. Moate, H.Y. Yan, The hearing abilities of the prawn Palaemon serratus Comparative Biochemistry and Physiology, Part A 140 (2005) 89–100